de jas die oplost

Er is hoop!

We kunnen vandaag al kleding produceren die gemaakt is van biobased textiel dat biologisch geteeld is op eigen bodem. Dit is een prachtige jas gemaakt van grondstoffen in de IJsselvallei.

Matthijs Bosman ontwierp op verzoek van 20302050 zijn ‘De Jas Die Oplost’ gemaakt van regionaal & biologisch geteeld linnen. Trek je de jas aan? Trekt de jas jou aan? Trek je je überhaupt iets aan van de misstanden in de kledingindustrie? En wat lost de Jas vervolgens dan allemaal op?

Waarom is dit van belang?

De kennis over de kledingindustrie werkt voor veel mensen verlammend. Heeft iemand een mooi kledingstuk aan, vraag hem waar die gemaakt is en door wie en het gesprek valt ongemakkelijk stil. We weten allemaal dat de huidige industrie slecht is. Slecht vanwege arbeidsomstandigheden en met milieu bij de productie, slecht voor het milieu nadat we het gedragen hebben en het textiel voor het grootste deel gedumpt wordt elders op de wereld. En slecht qua kwaliteit. De meeste kleding is zo gemaakt dat het nauwelijks 10 wasbeurten overleeft. En in die wasbeurten zorgt het ook nog eens voor microplastics in het water, tenzij de kleding 100% van natuurlijk materiaal gemaakt is.

Het proces

In 2022 kwam Guido de Vries een aantal mensen tegen die vanuit optimisme en creatieve daadkracht een kans zagen om wél een alternatief te bieden: The Linen Project. Guido introduceerde juist dit unieke linnen aan Matthijs Bosman om samen te komen tot een kledingstuk waarmee aangetoond wordt dat het kan. Zo begon de ontdekkingstocht met de vraag: “wat als we de mogelijkheden om lokaal en biologisch, tegen eerlijke prijzen kleding te produceren tot een keten aan elkaar rijgen? Van het land tot aan de kledinghanger? Kunnen we dan in de regio textiel telen en ons zo van kleding voorzien die wel rechtdoet aan de planeet én aan de mensen die de kleding maken?”.

Het linnen van deze jas is gemaakt van vlas dat geteeld is op de Ekoboerderij De Lingehof in Hemmen. Vervolgens is het verwerkt door van de Bilt in zeeland en tot linnen geweven door Annemieke Koster van Enschede Textielstad. Dit hele proces is met veel zorg en aandacht door The Linen Project verzorgd :-). Begin 2023 was het zover: het linnen was klaar om opgehaald te worden.

De Jas

Matthijs Bosman ontwierp een aantal functies in deze prachtige jas die bovenop het ecologische en faire voordeel nog meer zaken ‘oplost’. Er zit een grijper bij die de drager in staat stelt gemakkelijk afval te rapen en mee te nemen in de extra ruim uitgevoerde zak. In de schouders zitten schoudervullingen gevuld met zaden. Deze kunnen eruitgehaald en opgewarmd worden en zo een lange tijd een gevoel van omarming en steun geven. Uiteindelijk – en essentieel in deze manier van kleding produceren! – is de hele jas bij het compost te leggen en zal deze oplossen tot voedsel aan de bodem. Om deze composteerbaarheid te garanderen zijn er geen andere materialen toegepast dan natuurlijke. Geen labeltje, geen rits en geen knopen. Bijzonder dank aan Monie voor de hulp bij het mouleren :-). De productie van de jas ligt in de handen van couper André van Kessel.

De hoop!

De jas is in beperkte oplage te koop, en heeft daarnaast grote waarde als conversation piece. Het toont hoop! Er is wel degelijk een andere mogelijkheid om om te gaan met textiel. En daarbij met het landschap, de boeren. Immers: in de landbouwtransitie liggen uitdagingen waar een ander verdienmodel (door een andere teelt) oplossingen biedt. Biobased textiel verbouwen kan hand in hand gaan met de teelt van biobased bouwmaterialen, de landbouwtransitie ondersteunen en een bijdrage leveren aan biodiversiteitsherstel.

Tijdens de zomer is een extra uitdaging aangegaan… Hoe zou het linnen eruitzien in rood? En wat is er dan mogelijk, kan de stof geverfd worden met natuurlijke materialen? Via Fibre Shed kwamen we in contact met Roua Alhalabi Zij heeft inmiddels de stof geverfd met Meekrap/Madder. Meekrap is een plant, de kleur komt van de wortel. De plant wordt 60-90 cm hoog en heeft kleine gele bloemen. In de grond zitten de wortelstokken, die 50-100 cm de grond in steken. Pas na 3 jaar heeft de wortel kleur. Meekrap komt van nature voor in Klein-Azië en het Middellandse Zeegebied. Het is een van de meest stabiele natuurlijke kleurstoffen. Textiel gekleurd met meekrapwortel is bijvoorbeeld gevonden in het graf van Toetanchamon (Egypte). De kleur is zelfs gevonden in de Romeinse tijd, Corindlie naar Europa. Ze gebruikten het in Leiden om hun stoffen en dekentjes te verven, ze wasten hun stoffen bij de rivier de Oud en maakten het water de hele tijd rood.

De stof is geverfd, de rode Jas volgt snel!

Het eerste gesprek met potentiële en geïnteresseerde ketenpartners werd gevoerd tijdens de presentatie van de Jas in de week van de circulaire economie. Deze vraag werd gesteld: “nu we weten dat het kan, wat is er dan nog nodig? Is er al een keten op te bouwen?? Wat zijn de kansen voor het regionaal telen van textielgewassen?”. Boer Willy Gooiker, The Linen Project, Fibreshed, Enschede Textielstad en Auping gingen in gesprek samen met de Gemeente Deventer, de Provincie Overijssel en stichting IJssellandschap. Investeringsmaatschappij Oost NL reageerde enthousiast vanuit de zaal: ook zij zien mogelijkheden genoeg. Komende weken wordt aan dit eerste gesprek vervolg gegeven…

Over de betrokkenen.

Matthijs Bosman (Eindhoven, 1976) is een beeldhouwer zonder sculptuur en een supermarkteigenaar met enkel een klantenservice. Hij regisseert een film in jouw straat, is een idealist zonder mening en zowel straattekenaar als kasteelheer, architect en performer. Een ‘narrateur in vele gedaanten’ zoals kunstcriticus en museumdirecteur Ann Demeester zijn pluriforme kunstenaarschap ooit treffend omschreef. Niet elk onderwerp waar een kunstenaar mee aan de slag gaat, laat zich volgens Bosman in één en hetzelfde medium verbeelden. In elk project dat hij aanpakt, is zijn doel om onze dagelijkse werkelijkheid spannender, poëtischer en dramatischer te maken, zodat we heel vertrouwde of zelfs vergeten dingen als voor het eerst zien.

Hij gebruikt daarvoor elke techniek en elke rol die hij zich eigen weet te maken. Voor dit project werd Matthijs Modeontwerper en werkte hij samen met coupeur André van Kessel.

 

André van Kessel (Oss, 1969) uit Arnhem werkte eerder voor internationaal toonaangevend modeontwerper Alexander van Slobbe, voor designer Lilian Driessen en met enige regelmaat voor The Linen Project. André is misschien wel één van de best bewaarde geheimen van de Nederlandse mode-industrie. Als coupeur en patroontekenaar is hij perfectionist in ragfijne uitvoering en ultieme afwerking. Het werk van Van Kessel herken je, alleen al door het getoonde vakmanschap, direct aan het ‘Hang-appeal’.

The Linen Project, geïnitieerd door ArtEZ MA Practice Held in Common en Crafts Council Nederland in 2018, onderzoekt en heractiveert de economische levensvatbaarheid van kleinschalige lokale vlasteelt en linnenproductie in Nederland. Met een lokale kleinschalige linnenketen wil The Linen Project een alternatief economisch systeem verkennen. Ze streven naar een waardeketen waarin alle betrokken partijen – van boer tot producent, tot eindgebruiker – participeren en delen in de waarden die in de hele keten worden gecreëerd en uitgewisseld. Vanuit deze gemeenschappelijke ambitie is de samenwerking met Enschede Textielstad tot stand gekomen. Met het geproduceerde linnen leggen we de essentiële verbinding tussen producent(en) en (eind)gebruiker(s).

20302050 is een initiatief van Guido de Vries. De ervaring en het netwerk dat hij in de afgelopen 20 jaar heeft opgebouwd in de creatieve en culturele sector zet hij in bij het creatief benaderen van uitdagingen en het vinden van oplossingen. Zijn focus ligt op de transitie naar een circulaire economie, en dan het liefst via het butterfly model. Waar mogelijk betrekt hij kunstenaars en ontwerpers bij het onderzoeken -en uitvoeren- van opgaven.

Beeldmateriaal: Foto’s zijn gemaakt door Femke Teussink.

Dit project is voortgekomen uit het project Circulaire Hotspots: een initiatief vanuit de Gemeente Deventer en de IJsselbiënnale. De jas is beschikbaar voor presentaties en exposities rondom circulariteit.

En oh ja. De eerste 2 zijn verkocht :-). Het kan dus echt.

Komende tijd gaan we samen met potentiële ketelpartners kijken hoe we deze productie kunnen opschalen.

Meer info: 06 41238068 of guido@20302050.nl